Παναγία Παλαιολογίνα
Ιερά Μονή Γρηγορίου
Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Παλαιολογίνας στην Ιερά Μονή Γρηγορίου
Στην Ιερά Μονή Γρηγορίου, τη γραφική παραθαλάσσια μονή του Αγίου Όρους που είναι αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο, φυλάσσεται μία από τις πιο σεβαστές θεομητορικές εικόνες της Αθωνικής Πολιτείας: η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Παλαιολογίνας. Σύμφωνα με την παράδοση της αδελφότητας, η χάρη της Θεοτόκου έχει φανερωθεί πολλές φορές μέσα από αναρίθμητες θαυμαστές επεμβάσεις και παρηγοριά προς τους πιστούς.
Το θαύμα της μεγάλης πυρκαγιάς
Ιδιαίτερα γνωστό παραμένει το γεγονός της καταστροφικής πυρκαγιάς του 1761. Οι φλόγες κατέκαψαν το Καθολικό της Μονής, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές. Ωστόσο, μέσα από τα αποκαΐδια, η ιερή εικόνα της Παναγίας βρέθηκε ανέπαφη, χωρίς να έχει υποστεί την παραμικρή φθορά.
Οι μοναχοί θεώρησαν το γεγονός αυτό ως ιδιαίτερη εκδήλωση της προστασίας της Υπεραγίας Θεοτόκου. Η εικόνα τοποθετήθηκε στο σημείο όπου βρέθηκε μετά την πυρκαγιά και παραμένει μέχρι σήμερα στον αριστερό κίονα του κυρίως ναού, στραμμένη προς το νότο, αποτελώντας τόπο προσκύνησης για τους επισκέπτες της Μονής.
Η προέλευση της ονομασίας «Παλαιολογίνα»
Η παράδοση αναφέρει ότι η εικόνα ήταν αρχικά γνωστή ως «Παναγία Οδηγήτρια Παντάνασσα». Καθώς όμως το ίδιο προσωνύμιο συναντάται και σε άλλες θαυματουργές εικόνες της Θεοτόκου, επικράτησε τελικά η ονομασία «Παλαιολογίνα».
Το όνομα συνδέεται με τη δωρήτριά της, τη Μαρία Ασανίνα Παλαιολογίνα, κυρία της Μολδοβλαχίας και δεύτερη σύζυγο του ηγεμόνα Στεφάνου Γ΄ του Μεγάλου. Στο αργυρό επένδυμα της εικόνας διασώζεται χρυσή επιγραφή που μαρτυρεί τη σχέση της με την ευσεβή αυτή αρχόντισσα, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη της προσφοράς και της πίστης της μέσα στους αιώνες.
