Η πίστη των παιδιών καλλιεργείται κυρίως μέσα από την ατμόσφαιρα του σπιτιού. Τα παιδιά ακούν τα λόγια μας, αλλά περισσότερο παρατηρούν τον τρόπο μας. Βλέπουν αν προσευχόμαστε, αν συγχωρούμε, αν πηγαίνουμε στην εκκλησία, αν μιλάμε με σεβασμό, αν η πίστη είναι για εμάς ζωντανή ή απλώς τυπική.
Όταν θέλουμε να μιλήσουμε στα παιδιά για την Αγία Γραφή, δεν χρειάζεται να αρχίσουμε με δύσκολες έννοιες. Χρειάζεται απλότητα. Η δημιουργία του κόσμου, ο Νώε, ο Αβραάμ, ο Μωυσής, η Γέννηση του Χριστού, οι παραβολές, τα θαύματα, η Ανάσταση, όλα μπορούν να παρουσιαστούν με λόγο καθαρό και ήρεμο.
Η παιδική Βίβλος μπορεί να βοηθήσει πολύ. Ειδικά όταν είναι γραμμένη ή αφηγημένη με τρόπο κατανοητό, χωρίς να χάνει τον σεβασμό προς το ιερό κείμενο. Το παιδί χρειάζεται ιστορίες, εικόνες, επανάληψη, ήχο, ερωτήσεις. Μερικές φορές αρκεί μια μικρή αφήγηση πριν τον ύπνο για να μείνει μέσα του ένας σπόρος πίστης.
Οι γονείς δεν χρειάζεται να έχουν απαντήσεις σε όλα. Είναι προτιμότερο να πουν με ειλικρίνεια ότι θα το ψάξουν μαζί παρά να μιλήσουν βιαστικά. Η πίστη δεν μεταδίδεται με πίεση. Μεταδίδεται με εμπιστοσύνη, συνέπεια και αγάπη. Το παιδί πρέπει να αισθάνεται ότι ο Θεός δεν παρουσιάζεται σαν απειλή, αλλά σαν Πατέρας αγάπης και αλήθειας.
Μια μικρή οικογενειακή συνήθεια μπορεί να βοηθήσει. Για παράδειγμα, ένα κεφάλαιο ή μια ιστορία την Κυριακή το απόγευμα. Μια σύντομη προσευχή πριν τον ύπνο. Ένα κερί μπροστά στις εικόνες. Μια ερώτηση: τι σου άρεσε από αυτή την ιστορία; ή τι νομίζεις ότι μας μαθαίνει ο Χριστός εδώ;
Τα παιδιά χρειάζονται και πράξη. Αν ακούνε για αγάπη αλλά βλέπουν μόνο θυμό, μπερδεύονται. Αν ακούνε για συγχώρηση αλλά δεν βλέπουν κανέναν να ζητά συγγνώμη, δυσκολεύονται. Αν ακούνε για εκκλησία αλλά η Κυριακή είναι πάντα βιασύνη και εκνευρισμός, δεν συνδέουν την πίστη με χαρά. Η καλύτερη κατήχηση αρχίζει από το ήθος του σπιτιού.
Τα μοναστηριακά προϊόντα μπορούν να βοηθήσουν διακριτικά σε αυτή την οικογενειακή καλλιέργεια. Μια παιδική Βίβλος, ένα μικρό κομποσκοίνι, μια εικόνα για το δωμάτιο του παιδιού, ένα κερί για την οικογενειακή προσευχή, όλα αυτά μπορούν να γίνουν αφορμές συζήτησης. Όχι σαν αντικείμενα πίεσης, αλλά σαν σημεία μνήμης.
Είναι σημαντικό τα παιδιά να νιώσουν ότι η πίστη έχει ομορφιά. Όχι μόνο κανόνες. Ότι η Εκκλησία είναι σπίτι. Ότι οι Άγιοι είναι φίλοι του Θεού. Ότι η προσευχή είναι συνομιλία. Ότι η Αγία Γραφή δεν είναι βιβλίο μακρινό, αλλά λόγος ζωής.
Αν ένας γονιός κάνει μικρά σταθερά βήματα, ο Θεός ευλογεί. Δεν χρειάζονται τέλειες συνθήκες. Χρειάζεται αληθινή πρόθεση. Ένα παιδί που μεγαλώνει βλέποντας πίστη με αγάπη, ακόμη κι αν αργότερα περάσει περιόδους αμφιβολίας, θα έχει μέσα του μια μνήμη φωτεινή. Και αυτή η μνήμη μπορεί κάποτε να γίνει επιστροφή.
